×
خانه » گلخانه » کشت زعفران به روش آیروپونیک
04 Mar 2020

کشت زعفران به روش آیروپونیک


کشت زعفران گلخانه ای در چند سال اخیر بخصوص در ایران رواج یافته است ک بعضی از کشاورزان راندمان تولید سه کیلو زعفران خشک در هر یک تن پیازچه را در سال‌های اولیه احداث گلخانه را اعلام کردند. در کشت زعفران به روش گلخانه ای مهم ترین عوامل نور، دما و رطوبت می باشد که همه آنها را باید کاملا تنظیم کنیم، نکته‌ی مهمی که بسیار حائز اهمیت است این است که هیچوقت نباید به صورت مستقیم با آب تماس داشته باشند و فقط از طریق رطوبت هوا آب مورد نیاز خود را با استفاده دستگاه های اتوماتیک رطوبت ساز تامین می‌کنیم.مدت های مدیدی است که زعفران کاشته می شود و پهنه کشت آن بسیار وسیع می باشد. ولی همچنان ارزش آن بسیار بالاست. میزان ارزش افزوده این محصول به قدری بالا است که کشورهای صنعتی و پیشرفته هم درصدد کشت این گیاه در کشور خود هستند و هر روز روش‌ های گوناگونی را در جهت کشت گیاه زعفران به کار می گیرند. یکی از این کشور های پیشرفته کشور چین می باشد که بر طبق نیاز سنجی خود نسبت به بازار سعی می ‌کند گیاه زعفران را بکارد. و آن را به تولید انبوه برساند.در حال حاضر برای تولید بیشتر محصولات کشاورزی از روش های مدرن و صنعتی زیادی مانند سیستم های آب کشت یا همان هیدرو پونیک و هوا کشت یا ایرو پونیک استفاده می ‌کنند.

راه اندازی و کشت زعفران گلخانه ای

مرحله اول : تهیه پیاز مرغوب و درشت جهت کشت در گلخانه
برای تهیه پیاز زعفران باید در خرداد ماه اقدام به تهیه پیاز با قوه نامیه عالی نمود، به طوری که حداقل اندوخته غذایی به همراه پوشال موجود در اطراف پیاز بین ۱۵ تا ۲۰ گرم باشد.تهیه پیازچه ضعیف و سبک عملکرد تولید زعفران را بشدت پایین خواهد آورد، به همین دلیل توصیه می‌شود که از پیازچه با وزن ۱۵ گرم به پایین در گلخانه استفاده نشود. بعد از تهیه پیازچه در خرداد ماه به صورت تر کن باید پیازچه ها را در محیطی کاملا خنک و به دور از نور خورشید تا اوایل شهریور ماه نگهداری کرد به طوری که در این مدت نباید رطوبت به پیازچه برسد و همچنین دمای محیط پیازچه باید حداکثر ۱۳ درجه سانتی گراد بالای صفر باشد تا از رشد و شکستن خواب تابستانی آن جلوگیری نمود.

مرحله دوم : تهیه سالن کشت زعفران

در این مرحله باید اقدام به تهیه یک مکان مسقف و سالم جهت کشت پیازچه نمود :
شرایط مکان کشت زعفران در گلخانه
محیط باید به دور از آلودگی زیست محیطی باشد.
دارای پنجره های بزرگ با پوشش شیشه ای جهت هوادهی و کنترل دما و رطوبت باشد.
جهت خنک نمودن سالن باید سالن دارای کولر باشد، به طوری که وسیله موجود بتواند محیط را تا دمای ۱۳ درجه سانتی گراد بالای صفر خنک کند .
سالن باید مجهز به بخاری فن دار جهت گرم کردن محیط در مرحله برداشت گل باشد
بعد از تهیه مکان مورد نظر باید اقدام به ساخت قفسه های طبقاتی ( ۴ یا ۵ طبقه ) با ارتفاع ۴۰ تا ۵۰ سانتی متری نمود. در کنار قفسه ها باید طبقه های چوبی به طول و عرض ۱۰۰ سانتی متر در ۷۰ سانتی متر تهیه نمود.
این سه قفسه ها از چوب و همچین از فلز می تواند باشد. عرض قفسه ها حداکثر ۷۰ سانتی متر باید باشد و فاصله بین قفسه ها جهت استفاده به عنوان راهرو ۸۰ سانتی متر کفایت می کند.
در یک سالن برای پرورش زعفران گلخانه ای به متراژ ۱۰۰ متر مربع با قفسه های ۵ طبقه ای ۶۰۰۰ کیلو گرم پیازچه نیاز هست.
لازم به ذکر است که در ایران جهت کشت زعفران در گلخانه از پیازچه های ۱۵ تا ۲۰ گرمی استفاده می شود، این در حالی است که در کشور چین از پیازچه های بالای ۵۰ گرم استفاده می شود.

مرحله سوم : انتقال پیازچه زعفران به سالن کشتپیازچه زعفران برای کشت گلخانه ای

قبل از انتقال پیازچه به داخل سالن، سالن را باید توسط مواد ضد عفونی کننده، ضد عفونی نمود و از ورود مواد خارجی آلوده به داخل سالن جلوگیری نمود.سپس اقدام به جداسازی پیازچه ها از یکدیگر و پاک نمودن آنها از خاک، پوشال اضافی و همچنین دیگر مواد اضافی نمود.

مطلب پیشنهادی  آفات و بیماری های گوجه فرنگی

مرحله چهارم : انتقال پیازچه زعفران به زمین

بعد از برداشت گل باید هر چه سریعتر پیازچه ها را به زمین از قبل آماده شده انتقال داده شود و در موقع انتقال به زمین باید مواظب بود که به برگهای پیازچه آسیبی نرسد و همچنین زیر خاک مدفون نشود. بعد از انتقال پیازچه ها به خاک مراحل دیگر دقیقا شبیه کشت خاکی باید ادامه داده شود و عناصر ریز مغذی و دیگر عناصر مورد نظر گیاه توسط آبیاری و محلول پاشی در اختیار گیاه قرار داده شود.

برای ساختن یک سیستم کشت زعفران بر پایه ایروپونیک به چه نیاز خواهید داشت؟

سالن تولید سرپوشیده
مخزن برای نگهداری آب
فوگر (مه پاش)
کولر آبی
قالبهای نگهدارنده پیاز زعفران (طبق کشت)
قفسه بندی
تایمر، رطوبت سنج و دماسنج متصل به ترموستات و سنسورها برای روشن و خاموش کردن سیستم فوگر و کولر
در حال حاضر این سیستم علاوه بر چین در کشور امارات هم در حال انجام است زیرا این کشور به اندازه ایران زمین کافی برای کشت زعفران را ندارد اما چین و افغانستان خطر بزرگی برای محصولات ما به شمار می روند؛ افغانستان که هم مرز ماست، پیاز زعفران را به طور قاچاق به کشور خود وارد می کند و چون نیروی کار در آنجا ارزان است اگر به تولید بالا برسد، رقیب بسیار قدری برای ایران خواهد شد و این موضوع در مورد چین هم صدق می کند، در چین به دلیل جمعیت زیادی که دارد، دستمزد کارگر پایین است. این کشور روی اقتصاد جهانی دست گذاشته و وارد هر مقوله ای که می شود، به دلیل تولید جنس ارزان موفق می شود.

نباید فراموش کنیم که زعفران مثل پیچ و مهره و کالاهای نامرغوبی که از چین می آید، نیست بلکه دارای خصوصیات دارویی، غذایی و رنگی است اما وقتی به صورت ارزان تولید شود، در بازار جهانی می تواند به رقیبی بسیار قدر تبدیل شود بنابراین زعفرانی که در چین تولید شود خطر بزرگی برای ایران است.

چین منطقه ترکستان شرقی قدیم را تصاحب کرده و بخشی از جمعیت خود را به آنجا منتقل می کند و با توجه به کمبود آب در آن ناحیه به دنبال محصولاتی که نیاز کمتری به آب دارند، می رود و زعفران در رأس این گیاهان است که علاوه بر مصرف کم آب، درآمد زیادی دارد و این خطر بزرگی برای آینده ماست. چین برای اینکه بازار آینده تولیدات خود را داشته باشد، در ابتدا زعفران فراوانی را از ما خریداری می کند و سپس آنها را به نام خود در دنیا به فروش می رساند، در ماههای اخیر حدود ده ها تن زعفران ایران توسط چینی ها خریداری شده و این کار توسط افغانستان هم انجام می شود، این کشورها زعفران ما را بسته بندی می کنند و به نام کشور خودشان صادر می کنند تا روزی که به تولید انبوه زعفران برسند، بازارهای خود را داشته باشند و اینها خطراتی است که زعفران ایران را تهدید می کند.

مصرف فعلی زعفران جهانی حدود ۳۰۰ تن است که ۲۸۰ تن آن در استانهای خراسان تولید می شود و اگر افغانستان و چین زعفران ارزان تری عرضه کنند در آینده نقش ایران در بازارهای جهانی زعفران بسیار کمرنگ تر خواهد شد چون نمی توانیم با محصول ارزان قیمت آنها رقابت کنیم و این خطر بزرگی است که خراسانی که رو به خشکسالی می رود را تهدید می کند. صادقی تاکید می کند: تنها امید مردم این استان کشت زعفران است و بسیاری از مناطق با زعفران کاری زندگی می کنند، این محصول در استان ما ۱۸۰ هزار اشتغال به وجود آورده و در سال گذشته ۱۰۵۰ میلیارد تومان درآمد داشته که این درآمد از همه ایران و خارج از کشور به خراسان های رضوی و جنوبی سرازیر شده و سوال اینجاست که اگر نقش زعفران کمرنگ شود، این اشتغال و درآمد را کدام دولت می تواند تامین کند؟ و با از بین رفتن نقش اقتصادی زعفران در خراسان ها، روستاییان این استان ها، مثل مردم روستاهای سیستان و بلوچستان در دهه های ۴۰ و ۵۰ که با خشکسالی، منطقه را خالی کردند، مهاجر می شوند، مگر اینکه با راهکارهایی جلوی این صدمه و خسران و فاجعه ملی را بگیریم.

مطلب پیشنهادی  زمین مورد نیاز برای گلخانه

مزایای کشت زعفران گلخانه ای به روش ایروپونیک

اولین مزیت سیستم کشت ایرو پونیک این است که از هدر رفت آب و خارج شدن آن از مسیر گیاه جلوگیری می کند. که خود این امر باعث کاهش مصرف آب به مقدار زیادی می شود. در کنار این مزایا بهتر است از یک عیب بزرگ این سیستم کشت یاد کنیم که همان هزینه بالایی است که در هنگام راه‌ اندازی اولیه روی دست ما می گذارد. بنابر این ممکن است تصمیم گیری را در ابتدای کار برای شما سخت کند.
با وجود این موضوع می ‌توان گفت که اگر این هزینه های بالا را بتوان تقبل کرد، پس از گذشت چند سال به سرعت صرفه این کار به جیب خودمان برمی گردد. یکی از امتیازات کشور چین همواره نیروی انسانی زیاد و ارزان قیمت آن است که باعث می شود هزینه نهایی هر کالا کاهش پیدا کند. بنابر این می توان گفت که حتی قیمت زعفران نیز در چین کمتر از قیمت آن در ایران است. ولی با این حال هنوز کشور چین رقیب جدی ای برای کشور ایران محسوب نمی شود. دلیل آن هم این است که خاستگاه اولیه گیاه زعفران کشور ایران است و نه چین.
در واقع بیشتر از ۹۰ درصد تولید خالص زعفران کل جهان را ایران تامین می کند. بنابر این رسیدن به چنین عددی برای بقیه کشور ها ممکن است کمی عجیب و غریب به نظر برسد. با توجه به پشت کاری که چینی‌ها در هر عرصه ای از تولید و صنعت دارند بعید نیست که در آینده ای نه چندان دور تولید زعفران را هم در انحصار خود در بیاورند. و سهم بازار را از آن خود کنند. در حال حاضر بزرگ ترین ضربه ‌ای که اقتصاد چین به پیکره ایران می‌ زند این است که هزینه نهایی تولید زعفران را کاسته و به این ترتیب زعفران کم قیمت تر و ارزان تری نسبت به ایران تولید می کند. که ممکن است سهم بازار ایران را در آینده به خطر بیاندازد.
مورد بعدی که نگرانی کشاورزان را زیاد می ‌کند وجود زعفران های تقلبی در سطح بازار است. به طوری که ممکن است کسی دیگر رغبت به خرید زعفران واقعی نداشته باشد. برای این که اصل حفظ بقای ایران در بازار جهانی و حفظ سهم آن در این بازار تضمین شود، می‌ بایست به ابزارهایی متوسل شد که باعث کنترل بازار و همچنین بالا ماندن سطح ایران باشد.
همچنین باید ایران روشی را در دست بررسی قرار دهد که بر طبق آن راندمان کار بالا برود. برای شکست نخوردن در این عرصه جهانی بهتر است ایران توجه اش را به سوی این گیاه معطوف نماید و برای دستیابی به چنین مهمی می بایست واحدهای اجرایی تولیدی و تحقیقاتی با هم همکاری لازم را به عمل بیاورند. امیدواریم که روزی در بازار جهانی جایگاه ایران به طور ۱۰۰% تثبیت شده باشد و دیگر خبری از محصولات چینی نباشد.

تیم تولید محتوا - طرح مارکت

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *