×
خانه » گلخانه » آفات و بیمارهای گلخانه خیار
12 اسفند 1398

آفات و بیمارهای گلخانه خیار

خیار گیاهی از تیره کدوییان و بومی کشور هند است که اقسام گوناگونی دارد. میوه آن درشت بوده و معمولاً سبز یا سفیدرنگ است و آن را به‌صورت خام مصرف می‌کنند. بوته آن مانند بوته خربزه است. ۹۰ درصد حجم خیار را آب تشکیل میدهد.

آفات خیار گلخانه‌ای

شته‌ها

حشراتی کوچک با بدنی نرم و گلابی شکل به رنگ زرد یا سبز دیده می‌شوند. به گیاهان زیادی حمله می‌کنند و در شرایط گلخانه‌ای به دلیل مساعد بودن آب، دما و رطوبت به سرعت زیاد می‌شوند.

شته جالیز

در تمام گلخانه‌های کشور بخصوص در مناطق جنوبی کشور وجود دارند به طور گسترده به خیار و گوجه فرنگی و علف‌های هرز حمله می‌کنند. ابتدا از زیر برگها شروع شده و به تدریج سراسر گیاه را می‌گیرند و باعث پیچیده شدن برگها و ریزش گلها می‌شوند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهان آنها را ضعیف کرده و ممکن است باعث توقف رشد گیاهان بشوند یا ممکن است موادی مانند عسلک از خود ترشح کنند که باعث رشد قارچ‌های سیاه رنگ به فوماژین روی برگها و انتقال ویروس‌های بیماری‌زا مانند موزاییک خیار و کوتولگی باشند.

دمای مناسب رشد و تولید مثل شته‌ها 25 تا 30 درجه سانتیگراد و رطوبت 65 تا 75 درصد است.

روش‌های کنترل شته خیار


از بین بردن گیاهان میزبان تا فاصله 4 متری

نشاء و گیاهان را از مناطق باز به گلخانه منتقل نکنید.

از کودهای ازته به مقدار زیاد استفاده نکنید.

دمای گلخانه بین 20 تا 25 درجه و رطوبت 50 تا 60 درصد تنظیم شود.

برای به دست آوردن تعداد حشره از کارت‌های زرد چسبناک استفاده شود.

استفاده از لارو حشراتی مانند کفشدوزک 7 نقطه‌ای و زنبورهای پارازتوئید آفیدیوس و مگس‌های سیرفیده و بالتوری

سم مناسب برای شته خیار

چون میوه‌ها به تدریج رسیده و برداشت می‌شوند از سموم با دوره کارنس پایین استفاده کنید. از سموم دیکلروس(ددواپ) و پی متروزین(چس) برای استفاده در گلخانه مناسب هستند.

تریپس خیار

حشرات کوچک با طول 2 تا 4 میلیمترکه ممکن است بالدار یا بدون بال باشند از حشرات مکنده هستند و از شیره گیاهان زینتی و جالیزی تغذیه می‌کنند. تریپس پیاز از مهم ترین آفات گلخانه‌ای است که بیشترین خسارت آن در مرحله 2 تا 4 برگی است. این آفت باعث پیچیده شدن برگ، پژمردگی، ضعف، تغییر رنگ برگ‌ها، ایجاد لکه‌های نقره‌ای، زرد و قهوه‌ای، انتقال ویروس‌ها و بدشکلی محصول می‌شود. در آب و هوای گرم و خشک فعالیت آفت بیشتر می‌‎شود.

کنترل تریپس خیار

انجام شخم زمستانه به عمق 6 تا 8 سانتی‌متر

کنترل علف‌های هرز


استفاده از کارت‌های زرد و سفید چسبنده در گلخانه برای ردیابی تریپس پیاز و کارت آبی برای تریپس غربی- دشمنان طبیعی این آفت شامل کنه‌های شکارگر مخصوص، سنک‌ها، لارو بالتوری و کفشدوزک می‌باشند.

سموم تریپس خیار

استفاده از حشره‌کش‌های تماسی مناسب برای گلخانه مانند دیکلروس(ددواپ) و مالاتیون.

مگس‌هاي مينوز (Leaf miners)


یکی از مهم ترین آنها مگس مینوز سبزیجات در گوجه‌فرنگی، خیار و گیاهان زینتی است که لارو این حشره درون برگ دالان‌هایی ایجاد می‌کند که باعث کاهش تولید و انتقال ویروس‌ها، باکتری‌ها و قارچ‌های بیمارگر می‌شود.

مینوز

کنترل مگس مینوز در خیار

استفاده از روش های بیولوژیک با حشراتی مانند زنبورهای پارازیتوئید و استفاده از سمومی مانند تریگارد و آزادیراختین همچنین نباید از یک سم چندبار استفاده کرد.

سفید بالک‌های خیار

سفید بالک‌ها از حشراتی هستند که خسارات زیادی را وارد می‌کنند و مانند شته ها از شیره گیاهی تغذیه می‌کنند و ترشحات چسبناکی روی گیاه تولید می‌کنند که باعث رشد قارچ‌‌های فوماژین می‌شود.

سفید بالک گلخانه به طول 2 میلیمتر است و رنگ اصلی بدن زرد لیمویی است و با لایه ای از گرد مومی سفید پوشیده شده است.

مطلب پیشنهادی  خاک مناسب برای پرورش گوجه

مگس سفید

کنترل سفید بالک در خیار گلخانه‌ای

دریچه‎‌های گلخانه را با پوشش توری بپوشانید و از ورود نشاء آلوده به داخل گلخانه جلوگیری کنید. رنگ لباس کارگرهای گلخانه نباید زرد باشد، علف‌های هرز ازبین برود. کارت‌های زرد چسب دار در ارتفاع 1 تا 2 متری نصب شوند.

سم مناسب برای سفید بالک

از سمومی مانند آزادیراختین(نیمارین) و پیرترین در گلخانه استفاده می‌شود. همچنین از سم افوریا(تیامتوکسام+لامباداسای هالوترین) هم می‌توان استفاده کرد.

کنه تارتن

یکی از خطرناک ترین آفات در مزارع و گلخانه‌ها هستند و مهم ترین آنها کنه دو نقطه‌ای و کنه ترکستانی است. در تابستان به رنک زرد یا زرد مایل به سبز و در پاییز و اوایل بهار به رنگ نارنجی مایل به قرمز دیده می‌شوند.

کنه تارتن

کنترل آفت کنه در خیار گلخانه ای

رعایت بهداشت و شستشوی و ضد عفونی گلخانه قبل از کاشت

عدم مصرف زیاد کودهای ازته

بررسی بوته‌ها به طور مداوم با استفاده از ذره بین یا یک کاغذ سفید
بوته‌هایی که به شدت آلوده هستند باید حذف شوند، آبپاشی به شکل مه پاشی دوبار در روز، و در صورت زیاد بودن آفت از سمومی مانند آبامکتین(ورمتیک)، دانیتول و اوبرون می‌توانید استفاده کنید.

بیماری‌های خیار

پوسیدگی بذر و مرگ گیاهچه

به دلیل وجود قارچهایی مانند فیتوفتورا، فوزاریوم و پیتیوم بوجود می‌آیند. بذرهای کاشته شده ممكن است در حين جوانه زني و يا پس از جوانه زني در داخل خاك دچار پوسيدگي شده و از بين بروند . بوته‌هاي سبز شده نيز تا مراحل چند برگي و بلوغ بوته‌ها ممكن است مورد حمله قرار گيرند. ابتدا بیماری تا طوقه آمده و سپس باعث زردی و ضعیف شدن بوته‌ها و پژمردگی گیاهچه می‌شود.

بوته میری خیار

کنترل مرگ گیاهچه

رعایت بهداشت، ضد عفونی کردن گلخانه و ظروف و بستر های کاشت

استفاده از کودهای دامی پوسیده، شخم عمیق قبل از کاشت

ضدعفونی کردن خاک و بذور با قارچکش و استقاده ازمحلول متالاکسیل یا پریکور بعد از کاشت

پوسیدگی ریشه

بوسیله قارچ‌های فوزاریوم، رایزوکتونیا، ورتیسلیوم اتفاق می‌افتد که در خاک زندگی می‌کنند. علائم بیماری در ابتدا به شکل باریک و نرم شدن محل آلودگی و سپس پژمردگی ناگهانی بوته‌ها و سبز خشک شدن برگها است. عوامل این بیماری که پژمردگی سریع است به دلیل از بین رفتن آوندها اتفاق می‌افتد.

پوسیدگی ریشه خیار

کنترل بیماری پوسیدگی ریشه

رعايت بهداشت گلخانه و حذف بقاياي گياهی وكاشت ارقام مقاوم

ضدعفوني خاك توسط آفتابدهي یا سموم شيميايي

شخم زدن عميق خاك و كنترل رطوبت و دماي گلخانه و حذف علفهاي هرز

استفاده از كود دامي پوسيده و پرهيز از آبياري بيش از حد

حذف سريع بوته‌هاي آلوده همراه با خارج کردن خاك اطراف ريشه‌هاي آنها

سفیدک پودری خیار (powdery mildew)

سفيدك پودري كدوئيان از بيماريهاي مهم جاليز در نواحي معتدل و نسبتا خشك است. باعث کاهش تعداد و اندازه میوه می‌شود. علائم بیماری به شکل پوشش پنبه اي سفيد تا خاكستري رنگ است که سطح و يا پشت برگها، ساقه و بوته‌ها را می‌پوشاند. ابتدا به شکل لکه‌های کوچک سفید رنگ در پشت برگ‌ها دیده می‌شود و به تدریج در دو طرف برگ ظاهر می‌شود. برگ‌ها سپس خشک شده و میریزند.

عامل بیماری در رطوبت نسبی حدود 95 درصد و دمای 20 تا 25 درجه و نور کم به شدت رشد کرده و تولید مثل می‌کند.

مطلب پیشنهادی  عوامل کنترل و ریزش گل در گوجه فرنگی

سفیدک پودری خیار

کنترل سفیدک پودری خیار

رعايت بهداشت گلخانه و حذف بقاياي گياهی وكاشت ارقام مقاوم

استفاده از كود دامي پوسيده و پرهيز از آبياري بيش از حد

استفاده از ارقام مقاوم

استفاده از قارچکش هایی مانند استروبی و تتراکونازول(دومارک)

سفیدک داخلی خیار(Downy mildew)


این بیماری به سرخک هم معروف است به خصوص در رطوبت زیاد و زیر پلاستیک شایع است. علائم بیماری ابتدا در برگهای بالغ به شکل رنگ پریدگی موزاییکی دیده می‌شود. سپس لکه‌ها به رنگ زرد و قهوه‌ای با شکل هندسی منظم در اطراف رگبرگ‌ها دیده می‌شود.

سفیدک داخلی

کنترل بیماری سفیدک داخلی خیار

زه کشی مناسب خاک، تناوب زراعی و کنترل علف‌های هرز

قرار دادن تشتک دارای آهک در درب ورودی گلخانه

تهویه مناسب گلخانه، هرس برگهای آلوده، تقویت بوته‎‌ها با فسفر و پتاسیم و کاهش مصرف کودهای ازته

استفاده از قارچکش‌هایی مانند اکوویشن پرو، اکسی کلرور مس، بردوفیکس و محلولپاشی با اینفینیتو

نماتد مولد گره ریشه در خیار

عامل این بیماری نماتد Meloidogyne در گونه‌های مختلف است. علائم بیماری ابتدا به شکل ضعف در ا ندام‌های هوایی و از بین رفتن تدریجی گیاه است. در روی ریشه هم گره‌هایی به نام گال ایجاد می‌شود، ریشه کم رشد بوده و مورد حمله قارچ‌ها و باکتری‌های دیگر هم قرار می‌گیرد.

نماتد گال زای ریشه

کنترل نماتد گال زای ریشه
جلوگیری از ورود هر گونه نهال، نشا، پیاز و غده آلوده به گلخانه

کنترل علفهای هرز، استفاده از کمپوست برای تقویت خاک، کاشت ارقام مقاوم، ضدعفونی خاک در تابستان با استفاده از متام سدیم 100 میلی لیتر در هر متر مربع، نماکور، نماگون(5 گرم در متر مربع)، بازآمید و آبامکتین

بیماری موزاییک خیار(CMV)


یکی از مهم ترین بیماری‌های ویروسی کدوییان است. علائم به شکل لکه های سبز تیره و روشن یه شکل موزاییک، زرد شدگی عمومی، کوتولگی، نخی شدن برگها و سیاه شدن موضعی برگها است.

کنترل بیماری موزاییک

تناوب زراعی دو ساله، ارقام مقام، بذور عاری از ویروس و استاندارد، از بین بردن حشرات ناقل بیماری
نكات مهم در پیشگیری از امراض و آفات :
1-رعایت بهداشت در گلخانه برای جلوگیری از سرایت بیماریها بسیار مهم است . هر چه رفت و آمد اشخاص مختلف به گلخانه بیشتر باشد احتمال سرایت امراض بیشتر است.
2-جلوی در ورودی،یك قطعه بزرگ اسفنج گذاشته و آن را باید مرتباً با محلول ضد عفونی كننده خیس نمود تا از انتقال خاك آلوده و عوامل بیماری زا بداخل گلخانه جلوگیری كرد.
3-بعد از خاتمه دوره بهره برداری ، تمام بوته های خیار دوره قبل بایستی از گلخانه خارج نمود . وجود بوته ها در زمین تا دوره بعدی موجب تكثیر بیماری و انتقال آن به دوره بعد می شود .
4-اگر سال بعد در همان زمین قبلی خیار كشت می گردد حتما خاك قبل از كشت ضد عفونی گردد .
5-علفهای هرز داخل گلخانه مرتباً حذف و علفهای هرز دور گلخانه را حداقل تا شعاع 2 متر مبارزه شیمیایی گردد .
6-وقتی خاك رطوبت كافی دارد از آبیاری اضافی خودداری گردد.
7-وجود رطوبت زیاد در فضای گلخانه باعث ایجاد و شیوع بسیاری از بیماریهای قارچی می گردد.

تیم تولید محتوا - طرح مارکت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *